Nudności i wymioty najczęściej kojarzą się z infekcją, zatruciem pokarmowym albo problemami żołądkowymi. Niekiedy jednak mogą być też sygnałem chorób wątroby, zwłaszcza gdy wracają, utrzymują się przez dłuższy czas lub towarzyszą im inne dolegliwości. W takiej sytuacji należy jak najszybciej udać się do hepatologa. Według sondażu BioStat ponad 50 proc. Polaków nigdy nie badało wątroby, a 38,6 proc. nie wie, do jakiego lekarza zgłosić się z takim problemem. Tymczasem choroby wątroby są siódmą najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce.
Kiedy nudności i wymioty powinny wzbudzić naszą czujność?
Niepokój powinny budzić przede wszystkim nudności i wymioty, które nie mijają po kilku dniach lub wracają bez wyraźnej przyczyny. Sytuacja jest jeszcze poważniejsza, gdy oprócz tego mamy osłabiony apetyt, uczucie pełności lub ucisku w prawym podżebrzu, boli nas brzuch i gorzej tolerujemy tłuste potrawy oraz alkohol. Niekiedy występuje też zażółcenie skóry i „białek” oczu oraz przyciemnienie moczu. Wszystkie te objawy to możliwe sygnały nieprawidłowej pracy wątroby. Na podstawie wywiadu oraz zleconych badań hepatolog może ocenić, czy problem ma związek ze stłuszczeniem, zapaleniem, zastojem żółci albo inną chorobą tego narządu.
Dlaczego te objawy bywają mylące?
Największy problem stanowi to, że wątroba przez długi czas może chorować po cichu. Prawie jedna trzecia pacjentów przez długi okres rozwoju choroby nie ma wyraźnych objawów, a sam narząd nie boli. Tymczasem szacuje się, że na przewlekłe choroby wątroby choruje 308-422 tys. osób rocznie.
Niestety nudności, wymioty, przewlekłe zmęczenie, utratę apetytu czy ogólne pogorszenie samopoczucia łatwo zrzucić na stres, przemęczenie albo kłopoty trawienne. Właśnie przez tak niejednoznaczne objawy wiele osób zgłasza się do lekarza dopiero wtedy, gdy dolegliwości zaczynają się nasilać.
Jak przygotować się do wizyty u hepatologa?
Specjalistą, który zajmuje się chorobami wątroby jest hepatolog. Przed wizytą u hepatologa warto zebrać wcześniejsze wyniki badań, opisy USG, wypisy ze szpitala, a także listę przyjmowanych leków, suplementów i ziół. Dobrze też zanotować, od kiedy pojawiają się nudności lub wymioty, jak często wracają, czy mają związek z jedzeniem i czy towarzyszą im inne objawy, na przykład spadek apetytu, wzdęcia, ból brzucha albo zażółcenie skóry. Warto mieć ze sobą podstawową dokumentację medyczną, bo ułatwia to ocenę całego obrazu choroby.
Jak przebiega konsultacja?
Podczas wizyty hepatolog przeprowadza dokładny wywiad i pyta o rodzaj objawów, ich nasilenie, porę występowania, przebyte choroby oraz stosowane leki. Następnie przeprowadza badanie, a jeśli zachodzi taka potrzeba, kieruje na dalszą diagnostykę. Przed konsultacją lub po niej często ocenia się takie parametry jak: ALT, AST, bilirubina, morfologia czy USG jamy brzusznej. W niektórych przypadkach potrzebne bywają też bardziej szczegółowe testy, na przykład GGTP, fosfataza zasadowa, tomografia lub elastografia.
Należy jednak pamiętać, że jeśli pojawiają się wymioty z krwią, nagła żółtaczka, silny ból brzucha albo szybkie pogorszenie stanu ogólnego, należy jak najszybciej udać się do lekarza.
Nudności i wymioty nie zawsze oznaczają chorą wątrobę, ale też nie powinny być z góry bagatelizowane, zwłaszcza gdy nawracają lub idą w parze z innymi sygnałami ostrzegawczymi. Im wcześniej hepatolog oceni objawy i zleci odpowiednie badania, tym większa szansa na wykrycie problemu na etapie, gdy leczenie może jeszcze zatrzymać rozwój choroby i ograniczyć ryzyko powikłań.